تخت جمشید

تخت جمشید ( پرسپولیس) در مرکز استان فارس و در ۱۰ کیلومتری شمال مرودشت و ۵۷ کیلومتری شمال  شیراز قرار دارد. ارتفاع تخت جمشید از سطح دریا ۱۷۷۰ متر می‌باشد. پرسپولیس، در معنای لغت “شهر ایرانی”، پایتخت امپراتوری هخامنشی (حدود ۵۵۰-۳۳۰ سال پیش از میلاد) بود. کاخ های گوشه شرقی این مجموعه  بر روی کوه رحمت و سه گوشه دیگر در درون جلگه مرودشت پیش رفته‌است. تخت جمشید بر روی صفّه یا سکوی سنگی که ارتفاع آن بین ۸ تا ۱۸ متر بالاتر از سطح جلگه مردوشت است، واقع شده‌است. ابعاد تخت جمشید ۴۵۵ متر (گوشه  غربی)، ۳۰۰ متر (گوشه شمالی)، ۴۳۰ متر (گوشه  شرقی)، ۳۹۰ متر (گوشه جنوبی) می‌باشد. همچنین طول تخت جمشید برابر با طول آکروپولیس در آتن است، اما عرض آن چهار تا پنج برابر آکروپولیس است. وسعت کامل کاخ‌های تخت جمشید ۱۲۵ هزار متر مربع است.

کتیبه بزرگ داریوش بزرگ بر دیوار گوشه جنوبی تخت جمشید، آشکارا گواهی می‌دهد که در این مکان هیچ بنایی از قبل وجود نداشته‌است. شواهد باستان شناسی نشان می دهد که اولین بقایای تخت جمشید به ۵۱۵ سال قبل از میلاد می رسد.

یکی از باستان شناسان فرانسوی به نام Andre Godard ، که در اوایل دهه ۱۹۳۰ در تخت جمشید حفاری می کرد، معتقد بود که کوروش کبیر تخت جمشید را بنا کرده است، اما این داریوش بود که کاخ های بزرگ را ساخت. داریوش فرمان ساخت قصر آپادانا و سالن شورای (سالن راهپیمایی یا سه گانه)، خزانه داری اصلی امپراتوری و اطراف آن را صادرکرد . این بناها در طول سلطنت پسرش، خشایارشا تکمیل شد. احداث ساختمان های دیگر نیز تا سقوط سلسله هخامنشیان همچنان ادامه داشت.

تخت جمشید توسط Alexander (اسکندر) آتش گرفت.  بعد از حمله اسکندر بخش هایی که شامل بسیاری از آثار تاریخی مانند دروازه تمام ملت، کاخ آپادانا، تالار ترون و دیگر کاخ ها و سازه ها سالم ماندند. یونسکو ویرانه های تخت جمشید را در سال ۱۹۷۹ میلادی به عنوان میراث جهانی اعلام کرد.

مصالح مورد استفاده در ساخت تخت جمشید شامل رنگ ، خشت و گل ، آجر ، گچ ، چوب ، آهن ، فلزات گرانبها ( طلا ، نقره ، مس ) عاج ، لا جورد ، عقیق و مهمترین آن سنگ آهک خاکستری است. دیوارها با یک لایه گل و گچ به عمق ۵ سانتیمتر که برای اتصال استفاده می شد پوشانده شده بود. در برخی از بخش های تخت جمشید دیوارهایی به ضخامت ۵/۵ متر و قطعه سنگهای به کار رفته در آن به وزن بیش از ۴۵ تن بوده است.

کاخ دروازه کشورها (کاخ دالان انتظار / کاخ خشایارشا ) یکی از کاخ های تخت جمشید در نزدیکی راهرو ورودی در شمال غربی این بنای یادبود است. اطلاعات مربوط به این کاخ براساس کتیبه های بالای آن استخراج می شود. این دروازه توسط پسر داریوش ، خشایارشا ساخته شد. کاخ دروازه کشورها در واقع اتاق انتظاری بود که افراد مختلف از کشورهای مختلف به داخل سالن وارد و سپس به مکان های دیگر منتقل می شدند. کاخ دروازه کشورها ، شامل یک سالن بزرگ که تقریبا ۲۵ متر مربع طول و چهار ستون در ورودی آن بر روی دیوار غربی داشت. داریوش بزرگترین قصر را در تخت جمشید در سمت غربی ساخته است. این کاخ به نام آپادانا (اَپَدانَه) نامیده می شود.ساخت این کاخ  در ۵۱۵ سال قبل از میلاد مسیح آغاز و ۳۰ سال بعد خشایارشا آن را تکمیل کرد.

در کنار کاخ آپادانا، دومین ساختمان بزرگ، سالن تاجگذاری یا سالن افتخاری ارتش هخامنشی (کاخ صد ستون) می باشد. ساخت این کاخ در دوره سلطنت خشایارشا شروع سپس اردشیر اول آن را تکمیل نمود. سالن اصلی این کاخ ۱۰۰ ستون در ردیفهای ۱۰ تایی داشت. سمت شمال آن با دو در به ایوان و حیاط بزرگی می رسد که دروازه ای نیمه تمام در آن قرار داردو در سمت غرب با دو در دیگر به اتاقهای کوچکی متصل می شود. ارتفاع ستون ها ۱۴ متر بود که سقف را نگه می داشتند. از سمت جنوب به کاخ حرمسرا و خزانه راه داشت و شرق سالن به انتهای خیابان سپاهان می رسید. چهار طرح بر روی دیوارها حک شده است. درگاه های جنوبی اورنگ شاهی را نشان می دهد که ملت های تابعه آنرا بالا نگه داشته اند. آنها دو گروه ۱۴ نفری هستند. ابتدا این کاخ برای خزانه ساخته شد ولی به خاطر وسعت کار خزانه کاربری آن تغییر کرد و به کاخ مهمانان تبدیل شد.البته این نظریه ای بود که سال ها به آن استناد می شد، امروزه باستان شناسان معتقدند این کاخ محل سپاه جاویدان بوده و دلیل آن هماهنگی ۱۰۰ ستون با طرح ۱۰۰ سرباز درگاهی های شمالی است. ستونهای کاخ همگی در آتش سوختند. در حفاری ها مقدار زیادی زغال سدر پیدا شده است. پایه ستونها بدلیل جنس سنگی آنها همچنان بر جای مانده است. سر ستون زیبای موزه شیکاگو متعلق به این کاخ است.

کلام از ادای عظمت و زیبائیهای تخت جمشید قاصر است برای درک این عظمت بهترین گزینه سفر به شیراز و بازدید از این یادگار عظیم نیاکانمان می باشد بهتر است زودتر چمدانها را ببندید و با اخذ بلیط از سایت آژانس مهر پرواز به آدرس : www.charter717.ir  مناسبترین نرخ بلیط را تهیه و به این شهر رویایی سفر کنید.

نویسنده و مترجم : رامین رزمجوئی

استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع می باشد.

منابع

iranatlas

mustseepersia

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *